Joannes Versteegen

Ouders: Jan Gerrits Verstegen en Theodora Jansen vrolijk
Roepnaam: Jan
Doop: 22 juni 1763, Wijchen – Gelderland
Huwelijk: 20 mei 1798, Zeddam – Montferland – Gelderland
Huwelijkspartner: Hendrina Kampers
Overlijden: 16 april 1828, Bergh – Montferland – Gelderland

Jan groeit op in wat lijkt voor die tijd een klein gezin. We vinden doopaktes terug van een ouder broertje Joannes, maar die overlijdt al na een paar dagen. Joannes heeft ook een jongere broer, Jacobus en waarschijnlijk nog een broer die Gerardus heet en een zus die Gertrudis heet. De laatste twee vinden we terug op doopaktes van de kinderen van Jan en Hendrina. Het is niet duidelijk welk beroep de vader van Joannes uitoefent, maar gezien het feit dat Jan later dagloner wordt, duidt er op dat zijn vader ook in de landbouw werkte, mogelijk ook als dagloner, of misschien had hij een eigen (kleine) boerderij. Als tweede zoon zou Jan die niet overgenomen hebben van zijn vader, maar wel zijn broer Gerardus. Jan komt in ieder geval uit een gezin met bescheiden inkomsten.

Indertijd was het gebruikelijk om ook de marge van de krant volledig te benutten en zowel horizontaal als verticaal tekst af te drukken.
Er waren in 1763 al kranten. De Amsterdamse Courant bestaat op 21 juni, één dag voor de doop van Jan, uit twee pagina’s en bericht naast gewichtige buitenlandse zaken ook over de wat meer dagelijkse dingen zoals het weglopen uit het weeshuis van ene Hendrik Claarenbeek. Het is waarschijnlijk dat de ouders van Jan geen kranten lazen, als ze al konden lezen, dus dit feit zal ze zeker voorbij zijn gegaan.

Huwelijk

Jan trouwt op 20 mei 1798 met Hendrina Kampers. Hendrina is 10 jaar jonger dan Jan. Ze wordt geboren in Lengel en gedoopt in Zeddam op 21 mei 1773 als dochter van Jan Kampers en Anna Catharina te Water. Haar naam wordt ook wel geschreven als Kampes, Campes, Campus, van de Kamp en Kampus. Ze overlijdt 14 jaar na Jan, ze is 69 jaar oud geworden.

Kinderen

Voornamen Geboorte/Doopdatum* Geboorteplaats
Henricus 25 februari 1799 Zeddam – Montferland- Gelderland
Catharina 18 oktober 1802 Zeddam – Montferland- Gelderland
Joannes 20 oktober 1805 Zeddam – Montferland- Gelderland
Arnoldus 28 december 1807 Zeddam – Montferland- Gelderland
Gerarda 4 oktober 1810 Zeddam – Montferland- Gelderland
Gertruda 30 september 1813 Zeddam – Montferland- Gelderland
Theodorus 23 februari 1816 Zeddam – Montferland- Gelderland

* Van de jongste twee kinderen is de geboortedatum vermeld, van de anderen de doopdatum.

Raam- en deurbelastingen

We zien Jan terug in de registers van Zeddam waarin de raam- en deurbelastingen worden geheven. We zien hierin ook zijn beroep, ‘journalier’, wat dagloner betekent.

Onderstaand zien we dat Jan aangeslagen wordt voor de ‘hofstede’ (het huis) waarin hij woont onder de kop propriétes bâties voor een bedrag van 41 centimes en voor 62 centimes voor een deur en een raam. Totaal is dat 1 franc en 3 centimes. In de linkerkolom zien we dat hij dit netjes in maandelijkse termijnen voldoet.

In 1813 wordt Jean, zoals hij genoemd wordt, nog steeds aangeslagen voor een deur en een raam. Het bedrag is wel wat hoger geworden, maar dat is op zich niet verbazingwekkend. Het aan de Franse overheid te betalen bedrag van de gemeente Zeddam zal omhoog gegaan zijn. Wat wel opvalt is dat Jan zijn maandelijks af te lossen bedrag na augustus niet meer voldoet. Mogelijk verhuist hij dan met zijn gezin naar Bergh. In 1816 wordt daar zoon Theodorus geboren.

Belasting op de hofstede, deuren en vensters

Belasting op deuren en ramen wordt ook wel vensterbelasting genoemd. Vensterbelasting is een vorm van onroerend goed belasting die in Nederland  op 1 januari 1812 onder het regime van Napoleon in werking trad. Er was veel verzet tegen de nieuwe belastingen, maar zelfs na de intrede van koning Willem I in 1815 bleef de belasting bestaan.

De vensterbelasting was afhankelijk van:
– het aantal toegangsdeuren
– het aantal ramen- de verdieping waarop de deur of het venster (bijvoorbeeld vanaf de derde verdieping een kleiner bedrag)
– het aantal inwoners van de gemeente waar de woning stond (bijvoorbeeld in 1821 bedragen van 0,40 tot 1,10 gulden per deur of venster)
De hoogte van het bedrag per deur of raam werd bepaald per gemeente en was afhankelijk van de hoeveelheid geld die deze gemeente moest afdragen aan het Franse regime.

De vensterbelasting gold voor alle buitendeuren en -vensters die “uitkomen op de straten, plaatsen, tuinen, vaarten of wateren”. De belasting gold uitsluitend voor buitendeuren en buitenvensters, dus geen deuren en ramen die geen directe verbinding hadden met de buitenlucht inclusief de vensters op binnenplaatsen, achterplaatsen en dergelijke.

De belasting werd geïnd van de bewoners (huurders) van de gebouwen, maar als de eigenaar aangeslagen werd kon deze dat bedrag aan de huur toevoegen. Uiteindelijk waren de kosten dus altijd voor de huurders. We zien links dat Jan dus aangeslagen wordt voor de belasting als huurder van de woning.

 

Tax Personelles

In 1812 betaalt Jan ook Taxe Personnelles. Hij voldoet het bedrag van 5,67 in drie termijnen. Het grootste deel in december.

Overlijden

Jan overlijdt op 65 jarige leeftijd in Bergh op 16 april 1828.

 

Bronnen en foto’s: Gelders Archief, joostdevree.nl, Wikipedia

 

Terug naar het schema